RKD - Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
Voor dit Art & Project Bulletin (nummer 151) maakte de Britse dichter en schilder David Robilliard (1952-1988) een compilatie van gedichten die lezen als onverbloemde dagboekfragmenten van een queer man in het Londen van de jaren tachtig. De voormalige Amsterdamse galerie Art & Project (1968-2001) ontwikkelde naast exposities voor conceptuele kunst ook een reeks van 156 bulletins, die digitaal beschikbaar zijn via RKD Research. Volgens een vast format gaf de galerie telkens één kunstenaar vrij spel om een dubbelgevouwen A3-vel naar eigen inzicht in te vullen. Deze ‘tentoonstellingen per post’ werden gedrukt in beperkte oplage en wereldwijd verspreid. Veel bulletins zijn inmiddels felbegeerde collector’s items, mede vanwege de internationale kunstenaars die eraan bijdroegen, onder wie Gilbert & George, Daniel Buren en Sol LeWitt.
De galeriehouders van Art & Project maakten in 1985 kennis met David Robilliard tijdens een bezoek aan zijn atelier in Londen, dat hij deelde met zijn partner, de schilder Andrew Heard. Een jaar later exposeerden ze samen in Amsterdam, en in 1988 kreeg Robilliard er een solotentoonstelling waar dit bulletin uit voortkwam – enkele maanden voordat hij op 36-jarige leeftijd aan aids overleed.
Zijn kleine oeuvre is uitgesproken en onmiskenbaar ‘queer’, met korte, scherpe gedichten vol campy punchlines en verwijzingen naar de queer- en undergroundscene van Londen. Afgewisseld met vlotte schetsen van vrienden geven zijn ‘poem drawings’ een ironische, bijtende draai aan thema’s als seksualiteit, eenzaamheid, melancholie en bittere liefde.
“THE DAY THE WORLD STOPPED FUCKING // The night the world stopped loving // talk about it over a cup of coffee”, lezen we in het bulletin, naast een grote lijntekening van een slapend hoofd. Opvallend is overigens hoe open Robilliard over zijn ziekte sprak. Zo introduceerde hij zichzelf spottend als David ‘Robilliaids’, zodra hij wist dat hij ziek was. Zijn vroege dood roept de vraag op wat hij nog had kunnen maken, zoals bij zoveel tijdgenoten wier carrière door de aids-epidemie tot stilstand kwam; ook zijn vriend Andrew Heard stierf een paar jaar later.
David Robilliard werd in 1952 geboren op het Britse eiland Guernsey, in een arbeidersgezin en religieuze omgeving. Verlangend naar een vrijer bestaan verhuisde hij in 1975 naar Londen, waar zijn carrière een impuls kreeg toen hij in 1979 werd ‘ontdekt’ door het iconische kunstenaarsechtpaar Gilbert & George. Hij raakte nauw bevriend met de performancekunstenaars, die in 1984 zijn eerste dichtbundel Inevitable publiceerden en hem ook fotografeerden. Na zijn dood schreven ze:
In de negen jaar dat we bevriend waren, kwam David dichter bij ons te staan dan wie dan ook. (…) Er gaat geen dag voorbij zonder dat we aan David denken. Zijn werk leeft voort als een spirituele, culturele kracht en een grote les in menselijke liefde voor ons allemaal.
Het werk van Robilliard is relatief onbekend, maar in Nederland sloeg zijn zwarte humor goed aan. Zo organiseerde Rudi Fuchs in 1993 de overzichtstentoonstelling A Roomful of Hungry Looks in het Stedelijk Museum te Amsterdam, met hulp van Gilbert & George. Ook is zijn werk opgenomen in de collecties van het MoMA in New York, Tate Modern in Londen en het Van Abbemuseum in Eindhoven. In 2025 werd zijn werk voor het eerst grootschalig vertoond op zijn geboorte-eiland Guernsey.
