Bronbeek
Een deel van de brief van de commandant van Bronbeek
Deze brief uit 1901 belicht een weinig bekend hoofdstuk uit de geschiedenis van Bronbeek, het Koninklijk Militair Tehuis voor Oud-Militairen in Arnhem. In de brief beschrijft de commandant van Bronbeek waarom Jacobus Meijer, een korporaal uit het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger niet meer welkom is in het tehuis. Centraal staat Meijers relatie met tirailleur 1e klas Peter Hendricus Uljée, een mede-bewoner van Bronbeek.
Meijer was in 1900 teruggekeerd uit Nederlands-Indië en kort daarna opgenomen in Bronbeek. Daar ontwikkelde zich een relatie tussen hem en Uljée. De mannen waren vaker meerdere dagen afwezig en roddels over hun relatie deden de ronde. Van Heurn schrijft hierover:
Er kon hier moeilijk sprake zijn van bijzonder kameraadschap aangezien Meijer 24 jaren telt en Uljée 65.
De commandant besloot in te grijpen en de mannen te straffen. Hierop vertrok Uljée uit Bronbeek en ging in het Militair Invalidenhuis in Leiden wonen. Hij bleef Meijer wel bezoeken, die daardoor meerdere malen huisarrest kreeg opgelegd als straf.
Van Heurn zag roddels over homoseksuele relaties als een bedreiging voor de reputatie van Bronbeek. Bovendien beschreef hij homoseksualiteit een ondeugd die “in gestichten spoedig uitgebreidheid kan verkrijgen”. Uiteindelijk vertrok ook Meijer naar het Militair Invalidenhuis in Leiden, maar hij werd daar geweigerd nadat Van Heurn de leiding had geïnformeerd over zijn relatie met Uljée. Toen Meijer terug wilde komen naar Bronbeek, wees Van Heurn ook dit verzoek af en schreef deze brief naar de minister van Koloniën om zijn beslissing toe te lichten.
Behalve de brief is weinig bekend over Meijer en Uljée. Er zijn van hen geen brieven of eigendommen bewaard gebleven. Het persoonlijke verhaal van de twee mannen blijft hierdoor onvolledig. Wel is bekend dat Uljée in 1869 gehuwd was met een vrouw en in 1916 gescheiden overleed. Over hun relatie en hoe ze dit hebben beleefd blijft nog veel onduidelijk. Toch geeft de brief een belangrijk inkijkje in deze tijd, in de geldende normen rondom homoseksualiteit en over de dagelijkse realiteit van mannen als Meijer en Uljée.
