Buttons

IISG

Ze zijn vaak klein, maar vertellen toch luid en duidelijk wat mensen vinden over maatschappelijke kwesties zoals racisme, pacifisme, seksisme, fascisme, klimaatverandering of discriminatie. We hebben het over buttons. Op het IISG staat er een grote kast met daarin meer dan 6000 buttons en pins van over de hele wereld. De oudste button dateert van eind negentiende eeuw, maar de meesten zijn van 1950 en daarna. Queeractivisme is ook goed vertegenwoordigd.

Het Amerikaanse patent voor de button werd in 1896 verkregen. Waar in eerste instantie voornamelijk politici en winkeliers de button gebruikten als goedkoop reclamemiddel, namen (anti-establishment)activisten het vanaf 1960 over als manier om hun standpunten, idealen en eisen uit te dragen. Vanaf die tijd tot aan de jaren ’80 zag je buttons en pins veel gedragen worden.

Buttons pasten dan ook bij uitstek bij queeractivisme van die tijd, omdat ze ook gebruikt kunnen worden als uiting van een (seksuele) identiteit. Op deze manier konden homo’s en lesbiennes elkaar herkennen en laten zien dat zij trots waren op hun identiteit. Zeker op een plek waar homorechten onder druk stonden, was dit een subtiele manier van verzet. Bovendien kon men zo laten zien dat er aan protestacties of marsen mee was gedaan. Dit gold ook voor heteroseksuele bondgenoten.

Bovenop de kast met buttons huist in het IISG ook de buttoncollectie van activiste Antonia Bosshard. De eigenaar van de vooruitstrevende natuurvoedingswinkel De Weegschaal was onderdeel van een groep die zich hard maakte voor het behoud van de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt. Naast haar eigen activistische bezigheden verzamelde zij door de jaren heen bijna tweeduizend buttons uit de periode 1975-1985. Ze dateerde en beschreef het grootste gedeelte van haar collectie, waardoor we nu een goed overzicht hebben van de thema’s die jongeren destijds belangrijk vonden – waaronder homorechten. De buttons die je ziet komen uit haar collectie.

De gele button met de roze tekst ‘Glad to be Gay’ is in oktober 1980 in Bosshards collectie gekomen. De tekst slaat de titel van een nummer van de gay punk rocker Tom Robinson, die hij schreef voor de Londense Gay Pride Parade in 1976. De button met de tekst ‘Gays Against Fascism’ komt uit de Londense boekhandel Housemans, een bolwerk voor sociaal geëngageerde organisaties, waaronder het Gay Liberation Front die in 1969 in New York was opgericht. Bosshard heeft van deze organisatie een button uit 1980 in haar collectie.

De roze driehoek die zowel op de antifascistische button als de ‘Flikker je vrij!’-button (1978) staat, is een bijzonder symbool. Mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s vervolgd werden voor homoseksualiteit moesten ter herkenning de roze driehoek op hun kleding dragen. Vanaf de jaren ’70 werd deze omstreden roze driehoek juist geclaimd als een symbool van trots en activisme.

De witte button met de tekst ‘Every woman can be a lesbian’, was een slogan gebaseerd op de liedtekst van het lied ‘View from gay head’ van de Amerikaanse folk singer-songwriter en lesbische feministische activist Alix Dobkin uit 1973. Over de twee buttons ‘How dare you presume I’m heterosexual’, gemaakt door de Australische Patrick Brothers in 1979, and ‘Gay liberation is our liberation’ (1980) is minder bekend, maar de tekst spreekt voor zich!

IISG

Amsterdam

alle objecten