Het Nederlands Jazz Archief
De hoes van het Piet Noordijk-album Prototype uit 1974 is een interessant queerobject omdat de altsaxofonist zich op de hoes duidelijk nogal androgyn presenteert, in zijn witte pak. Er ligt een wereld van verschil tussen de pose van Noordijk op deze hoes en de manier waarop andere jazzmuzikanten zich in die tijd op een platenhoes lieten afbeelden. Piet Noordijk (1932-2011) was homoseksueel en verzweeg zijn geaardheid tegenover zijn ouders. Zijn collega’s wisten wel dat hij homoseksueel was. Met de ogen van nu zou je deze hoes kunnen zien als een ‘coming-out-cover’.
Piet Noordijk (1932-2011) was niet bepaald een muzikant van de achtergrond. Als persoonlijkheid en muzikant was hij vanaf de jaren zestig tot zijn overlijden in 2011 alomtegenwoordig in de Nederlandse jazzscene.
Hij is geboren en getogen Rotterdammer en zijn vader was vrachtschipper:
Toen ik geboren werd waren mijn broers zo’n jaar of achttien en draaiden platen van Coleman Hawkins, daar ben ik in opgegroeid. Ik wist eigenlijk niet beter, ik had eigenlijk helemaal niet het idee dat ik jazzmuzikant zou worden, ik vond gewoon dat dat bij het leven hoorde. Ik dacht dat iedereen dat had.
Piet Noordijk zag zijn muzikantschap gewoon als werk, heeft zich letterlijk het klaplazarus gespeeld, vond dat doodnormaal en nauwelijks interessant. Terwijl zijn spel altijd op het scherpst van de snede is.
Zijn plaatdebuut maakte hij in 1957 op het derde album in de serie ‘Jazz behind the dikes’, waarop de Nederlandse jazzscene aan het platenkopende publiek gepresenteerd werd. Piet Noordijk schoot al snel als een komeet omhoog en werd de meest gevraagde rietblazer van de Nederlandse lichte muziek. Tussen 1965 en 1980 is er bijna geen opname te vinden waar Piet Noordijk niet op te horen is. Denk aan zijn briljante spel bij de bigband van Boy Edgar. Maar ook op platen van Rita Reys, De Fabeltjeskrant, Cornelis Vreeswijk (Jantjes blues!), Lee Towers, Liesbeth List, Ramses Shaffy en Kaz Lux.
Hij speelt op de filmmuziek van De Inbreker, in het orkest bij het bekende televisiespel Eén van de acht, was een vaste kracht in de orkesten van Ruud Bos en Rogier van Otterloo, en in de Stork Town Dixie Kids speelt hij oude stijl jazz op klarinet. Overal geldt: je herkent zijn geluid direct en hij is altijd fris en geïnspireerd. Omdat hij zo goed was hebben vrijwel alle grote Nederlandse arrangeurs speciaal voor Piet Noordijk geschreven. Hij had een hip funk-septet met pianist Frans Elsen en eigen kwartetten met de pianisten Rob Madna en Cees Slinger.
Speciale vermelding verdient het spannende kwartet van pianist-componist Misha Mengelberg, waarin Noordijk samen speelde met mede traditie-uitdieper Rob Langereis op bas en de avantgardistische drummer Han Bennink. Een mooi vechthuwelijk tussen traditie en toekomst.
Van een geheel andere orde is de plaat Prototype uit 1974, met easy-listening-muziek. Er staan stukken op als ‘Killing me softly’ en ‘Yesterday once more’ maar het is altijd helemaal Piet, dus zeer de moeite waard. Al was het maar om de hoes waarop Piet in een krakend wit pak poseert. De jazzkenners konden indertijd niets met dat album, maar voor hen heeft Piet het ook niet gemaakt.
Piet Noordijk was homoseksueel en is jarenlang samen geweest met zijn toegewijde man Bas Pothoven. Het feit dat hij homoseksueel was heeft hij verzwegen tot zijn beide ouders overleden waren. Toen was het moment om tijdens een repetitie met het Metropole Orkest (waarin hij sinds 1978 vaste altsaxofonist was) het woord te nemen en openlijk uit de kast te komen.
Hopelijk hoeven briljante Nederlandse altsaxofonisten hun geaardheid tegenwoordig niet meer tegenover hun ouders te verzwijgen.
Door: Frank Jochemsen
