De grootste vervolging van homoseksuelen uit de Nederlandse geschiedenis had een uitloper in Zwolle. Er werden twee mannen opgepakt, veroordeeld en opgehangen. 
 
De aanhouding van ene Zacharias Wilsma in Utrecht had het balletje aan het rollen gebracht. Zijn bekentenissen legden een netwerk van sodomieten bloot in heel de Republiek. De aanduiding ‘sodomiet’ is ontleend aan de bijbel. Door homoseksuelen zo te noemen sprak men tegelijk een veroordeling van hun zondig gedrag uit. 
 
Het netwerk bleek vertakkingen te hebben onder alle rangen en standen. De onthullingen brachten een heksenjacht op homoseksuelen op gang. Maar liefst 289 mannen werden vervolgd. 70 van hen kregen de doodstraf en 113 mannen werden verbannen. Het was de heftigste vervolging van homoseksuelen die zich op Nederlandse bodem heeft afgespeeld. 
 
Eén spoor leidde naar Jannes Nauta. Hij was hopman van de Zwolse burgerwacht en woonde in een groot pakhuis aan het Rodetorenplein. Het huis is later naar hem vernoemd, het Hopmanshuis. Jannes werd verdacht van homoseksuele contacten of, zoals men toen zei, ‘sodomie’.

In Zwolle werden twee burgers vastgenomen. Ze zouden na een dagenlang streng verhoor worden opgehangen. Het ging om de koffie- en theeverkoper Gerrit Banders en knopenmaker Andries Bilevelt. Andries had bij zijn arrestatie twee brieven van zijn vrouw op zak. De wanhopige trouw waarmee zij haar man bleef steunen maakt indruk: “en blijve u waarde vrou […] totter doot“.

Uit het verhoor van Gerrit en Andries werd duidelijk dat Nauta een voorname rol speelde in het Zwolse circuit. Voordat ze hem konden arresteren had hij zich echter uit de voeten gemaakt. 
 
Hoe anders is het nu in deze tijd – Zwolle is inmiddels twee keer gaststad geweest voor de landelijke viering van Roze Zaterdag.