Stadsarchief Amsterdam
Scan uit ‘Secreet confessieboek 1765-1796’, p.171. Jaartal: 1796
Collectie: Archief van Schout en Schepenen. Stadsarchief, Amsterdam
In september 1796 werden vier lesbiennes gearresteerd en veroordeeld. Hun verhoor en straf is opgetekend in het Secreet Confessieboek en bewaard in het Archief van Schout en Schepenen.
De eerste die werd verhoord was de 24-jarige Gesina Adriana Decker. Zij woonde bij Willemijn van der Steen in de Brillegang bij de Anjeliersstraat. Gesina bekende tijdens het verhoor dat daar ’s avonds veel vrouwen langskwamen die “elkaar streelden en zoenden en onder de rokken voelden”. Zelf had ze daar ook aan meegedaan, acht dagen voor het verhoor zoals luidt in het verslag:
Z(egt) dat zij gev(angene) op de grond lag, en Engeltje Blauwpaard naast haar zijde, als wanneer zij elkander liefkozenden, Engeltje Blauwpaard haar vinger in de vrouwlijkheid van haar gev(angene) stak, dezelve vinger bewoog. hetwelk omtrend een quartier geduurd heeft.
De ongetrouwde 27-jarige Engeltje woonde ook in de Jordaan. Ze assisteerde haar vader die kruier was, en beweerde bij Willemijn langs te komen om haar te helpen bij haar naaiwerk. De 37-jarige Willemijn op haar beurt probeerde te ontkennen dat ze op de hoogte was van wat er in haar huis gebeurde. Ze was naaister en Engeltje kwam bij haar thuis om haar daarmee te helpen. Na de getuigenis van Gesina moest Willemijn wel toegeven dat ze erbij was toen Gesina en Engeltje seks hadden, maar dat was volgens haar een uit de hand gelopen gebeurtenis die te wijten was aan drankgebruik.
Een vierde vrouw, Pieternel Groenhof, kwam echter met een heel andere versie van het verhaal. De 46-jarige Pieternel was ongetrouwd en afhankelijk van de diaconie. Ze gaf toe ook deel te hebben genomen aan ontuchtige handelingen in het huis van Willemijn, maar beweerde verleid te zijn door de koffie en drank die ze daar kreeg. Ze stelde verder dat Willemijn helemaal geen toevallige toeschouwer was geweest, maar dat ze mee had gedaan, en dat Engeltje heel jaloers had gereageerd toen Gesina en zij samen bezig waren.
Er werden ook namen van andere vrouwen genoemd die het huis van Willemijn zouden hebben bezocht, maar deze zijn niet verhoord. Uiteindelijk werden Gesina en Engeltje beiden veroordeeld tot zes jaar opsluiting in het Spinhuis, Pieternel kreeg vier jaar en Willemijn zelfs tien jaar.
Gesina Decker is opgenomen in de Walk of Pride die tijdens Worldpride 2026 wordt onthuld in Amsterdam. Deze Walk of Pride belicht nationale en internationale pioniers uit de lhbtiq+-geschiedenis.
