Deze kopergravure toont de Heilige Sebastiaan, gegraveerd door Lucas (II) Vorsterman naar een ontwerp van de beroemde zeventiende-eeuwse schilder Antoon van Dyck. De Heilige Sebastiaan is uitgegroeid tot een belangrijk symbool binnen de queergemeenschap, vooral vanwege de manier waarop hij in de kunst wordt afgebeeld: als een jonge, mooie en gespierde man, halfnaakt, kwetsbaar en doorboord met pijlen.

Sebastiaan leefde in de derde eeuw na Christus als Romeins soldaat die in het geheim christen was. Na de ontdekking van zijn geloof werd hij vastgebonden en met pijlen doorboord. Deze eerste executiepoging overleefde hij. Hierdoor kwam zijn doorboorde, maar nog levende lichaam centraal te staan in de kunst.

Dit ontwerp van Sebastiaan door Antoon van Dyck is vooral bekend dankzij het metershoge schilderij in de Alte Pinakothek in München. In dat overwegend donkere schilderij geeft het lichaam van Sebastiaan bijna licht (zie link bij Meer info). Van Dyck beeldt Sebastiaan af als een geïdealiseerde jongeman: op een lendendoek na is zijn gespierde lichaam naakt, en ondanks dat hij is vastgebonden oogt hij ontspannen. Hiermee sluit hij aan bij een lange traditie waarin Sebastiaan niet alleen als martelaar werd verbeeld, maar ook als voorbeeld van het ideale mannelijke lichaam.

De oudste bekende voorstellingen van de Heilige Sebastiaan dateren uit de late 4e en vroege 5e eeuw en zijn te vinden als muurschilderingen en mozaïeken in Romeinse catacomben. Pas vanaf de late middeleeuwen en Renaissance (14e–15e eeuw) wordt Sebastiaan afgebeeld zoals wij hem nu kennen.

Dankzij prenten zoals deze waren afbeeldingen van de Heilige Sebastiaan óók toegankelijk buiten de kerk; dit droeg mede bij aan zijn populariteit. In het christendom geldt Sebastiaan als beschermheilige van schuttersgildes en tegen de pest. Vanaf de negentiende eeuw kreeg de figuur van Sebastiaan een nieuwe betekenis, vooral binnen artistieke en literaire kringen. Kunstenaars en schrijvers, onder wie Oscar Wilde, herkenden in Sebastiaan een figuur waarin schoonheid, lijden en vervolging samenkomen. Wilde nam na zijn veroordeling de naam Sebastian Melmoth aan, waarmee hij expliciet verwees naar de gemartelde heilige. Kunstenaars zoals Pierre et Gilles creëerden verschillende homo-erotische variaties. Tijdens de aidscrisis in de jaren 1980 kreeg Sebastiaan opnieuw een bijzondere betekenis binnen de queergemeenschap.

Via de knop Meer info vind je het object van Amsterdam museum – Huis Willet-Holthuysen dat ook de Heilige Sebastiaan verbeeldt